ریسک ضربه مغزی در زمستان

میناکشی کمار

ترجمه فرحناز یوسفی

اخیرأ، پراوین دوگال با حالتی دشوار مواجه شد که پی برد فصل زمستان میتواند تهدیدی برای زندگی انسان باشد. او چنان سردرد شدید و ناگهانی داشت که تا بحال هیچوقت با چنین سردردی مواجه نشده بوده است. این سردرد عجیب باعث بیهوشی او شد و وقتی که با عجله به یک دکتر برده شد مشخص شد که وی مبتلا به خونریزی عروقی یا ضربه مغزی شده است.

پزشکان مشاهده میکنند که ضربه های مغزی در زمستان افزایش میابد و دوگال تنها شخصی نیست که دچار ضربه مغزی شده است. این افزایش یک علامت هشدار دهنده است، چون 20- 15 درصد بیشتر از حالت نرمال اتفاق می افتد و در نتیجه شیوع خونریزی عروقی (خونریزی در مغز) هم بیشتر میشود. 

دکتر اودی لیمای، رئیس قسمت داخلی عصب از بیمارستان کینگ ادوارد بمبئی میگوید "علت این بیماری بدلیل تغییرات فصلی میباشد. با این وجود، علت دقیق آن هنوز نامعلوم است، اما موضوع ثابت شده این است که فصل سرما میتواند کشنده باشد."

بعضی پزشکان معتقدند وقتی بدن تلاش میکند اتلاف گرما را کاهش دهد، عروق منقبض میشوند. این خود به نوبت باعث افزایش فشار خون میشود، که گاهگاهی موجب پارگی رگ میشود. اما این فرضیه هنوز بطور مسلم ثابت نشده است.

جالب اینجاست که ضربه مغزی فقط در شمال هند اتفاق نمی افتد، بلکه حتی در مکانهایی مانند کویمباتور هم آن را تجربه میکنند. دکتر متیو چریان، رئیس دپارتمان رادیولوژی بیمارستان و مرکز کوایی مدیکال کویمباتور میگوید "حتی با وجود اینکه هوا در اینجا خیلی سرد نیست، من با جمعیت زیادی که در طول زمستان دچار ضربه مغزی شده اند، مواجه بوده ام."

ما دو نوع حمله داریم، نوع اول ضربه های ایسکمیک که به علت انسداد رگ خون بوجود می آید. نوع دوم ضربه های خونی است که به علت پارگی عروق ایجاد میشود. نوع دوم شایعتر است و میزان مرگ و میر هم در آن بیشتر است. زنان، افراد مسن، مصرف کنندگان دخانیات و افرادی که دچار فشار خون بالا میباشند، جزء بیمارانی هستند که به احتمال قوی قربانی ضربه مغزی میشوند. 

اتساع عروقی کیسه های پر خونی هستند که مانند بالون از نقاط ضعیف پیدا شده از دیواره رگ خارج میشوند. وقتی این عروق پاره میشوند، باعث خونریزی در مغز یا خونریزی در فضای نزدیک به مغز میشود که subarachnoid نامیده میشود. این گسیختگی خود در آن منطقه خاص باعث محروم شدن مغز از خون و اکسیژن میشود. بتدریج سلولهای عصبی منطقه آسیب دیده از بین میروند و در نتیجه بر روی منطقه ای که آنها کنترل میکنند هم اثر میگذارد. این خود بنوبت باعث آسیب یا ضربه مغزی و یا حتی مرگ میشود.

در هندوستان، بیشتر مردم بدلیل فقدان آگاهی حتی زمان پاره شدن رگ را درک نمیکنند و در نتیجه موفق به درمان به موقع نمیشوند. طبق مطالعات تخمین زده شده، یک سوم بیمارانی که از حمله مغزی رنج میبرند در منزل از بین میروند، یک سوم آنها قبل از رسیدن به بیمارستان از بین میروند، و فقط یک سوم درمان میشوند. اقلأ پنجاه درصد از بیمارانی هم که درمان میشوند، بعلت دیر رسیدن به بیمارستان از ناتوانایهای عمده ای رنج میبرند.

بر اساس تحقیقات انجام شده، پس از حمله قلبی و سرطان، ضربه مغزی سومین عامل مرگ در جهان میباشد. طبق مطالعات اخیر سازمان بهداشت جهانی، در هند از هر صد هزار نفر، سالانه یکصدو سی نفر دچار ضربه مغزی میشوند. 

دکتر شکیر حسین، مشاور اعصاب بیمارستان گانگا رام میگوید "آگاهی و اطلاعات مردم درباره ضربه مغزی بسیار مهم است. بیشتر مردم حتی نمیدانند که دچار ضربه مغزی شده اند. آنها سردرد خود را با خوردن تعدادی قرص از بین میبرند، فقط وقتی که سردردشان غیر قابل تحمل میشود، آنوقت به پزشک مراجعه میکنند، که آن زمان نیز ممکن است خیلی دیر باشد."

متخصصان میگویند، هنگامیکه مردم از سر درد خیلی بد و شدید رنج میبرند، مخصوصأ در زمستان، باید فورأ به پزشک مراجعه کنند. دکتر شکیر حسین در پایان میگوید" چنین مواردی باید جدی گرفته شده و احتیاج به درمان و رسیدگی فوری دارند."

مطلب فوق در اصل به زبان انگلیسی میباشد که در روزنامه تایمز آف اندیا، پونا، یکشنبه نهم دسامبر 2007 چاپ شد. این مطلب توسط فرحناز یوسفی در تاریخ چهارم ژانویه سال 2008 به زبان فارسی ترجمه و در آکادمی علوم انسانی بلوچ ایران چاپ شد. www.balochacademy.org

کپی برداری از مطالب این وب سایت با ذکر منبع بلا مانع است